ارزيابى از برگزارى روز جهانى كودك در ايران

مصاحبه با عبدل گلپريان

كودكان مقدمند: روز جهانى كودك در شهرهاى مختلف ايران در ابعادى گسترده جشن گرفته شد، ارزيابى شما بعنوان فعال مدافع حقوق كودك از اين مراسم ها چست؟

عبدل گلپريان: قبل از هر چیز به تمامی فعالین دفاع از حقوق کودک که برای ارج نهادن و دفاع از حقوق بی دفاعترین بخش جامعه تلاش کردند تا صدای خواست و مطالبات کودکان را بلند کنند تبریک می گویم. برگزاری مراسمهای امسال و سالهای قبل نشان می دهد که جامعه تشنه ارزش، احترام و حرمت برای انسان و بویژه کودکان است. گرامیداشت روز جهانی کودک پیامهای متعددی داشت که پرداختن به هر یک از آنها گفتن و نوشتن بیشتری را می طلبد. اما به نظر من برجسته ترین جنبه این مراسمها در قطعنامه های امسال و در دفاع از یک زندگی شایسته کودکان منعکس بود. اهمیت دیگر مراسمهای امسال در این بود که تقریبا و شاید بشود گفت که قطعنامه ها بسیار به هم شبیه بود و همگی دارای یک مضمون بودند. این شباهت در بندهای قطعنامه ها نشان می دهد که تعرض به حقوق کودک از طرف دولت، قوانین و سنتهای عقب مانده اسلامی، ابعادی سراسری دارد و بر همین اساس خواستهای مطرح شده در دفاع از حقوق کودک نیز مطالباتی سراسری بود.

روز جهانی کودک تنها برگزاری جشنها نبود هر چند که باید بهترین جشنها را برای کودکان تدارک دید که واقعا فعالین دفاع از حقوق کودک بخوبی این فضای شادی آفرین را برای کودکان تامین کرده بودند. اما می خواهم مجددا به جایگاه قطعنامه ها اشاره کنم. در این قطعنامه ها به آنچه که یک فاجعه انسانی را تحت حاکمیت رژیم اسلامی متوجه کودکان ساخته است بشدت اعتراض شد. وقتی می گویم فاجعه یعنی شمار کودکان کار که به دليل مسايل خانوادگی و بر عهده داشتن بخشی از در آمد در خانوارهای فقير به کار می پردازند که روز به روز افزوده می شود، یعنی بنابر آخرین آمارگيری انجام شده در سال ۸۵  از مجموع ۱۳ ميليون و ۲۵۳ هزار کودک در رده سنی ۱۰ تا ۱۸ سال کشور، ۳ ميليون و ۶۰۰ هزار کودک خارج از چرخه تحصيل قرار دارند، یعنی  یک ميليون و ۷۰۰ هزار کودک به صورت مستقيم درگير کار بوده اند، یعنی ۹۱۵ هزار کودک نيز با عنوان «کودک خانه دار» از سوی مرکز آمار ثبت شده اند.  بنابرهمين آمار حدود دو ميليون و ۷۰۰  هزار کودک در ايران به کار مشغولند.   ۶۵ درصد کودکان ايرانی «توهين و تحقير را در خانه يا مدرسه» تجربه کرده اند، و ۳۹ درصد کودکان نيز تنبيه بدنی شده اند. و بلاخره این فاجعه یعنی سه ميليون و ۵۰۰ هزار نفر کودک بازمانده از تحصيل. به همه اینها موقعیت کودکان خیابانی، کودکان معتاد، شرایط زندگی کودکان مهاجر، باز ماندن آنها از تحصیل، تجاوز جسمی و جنسی توسط صاحب کار و باندهای قاچاق کودکان، اعدام کودکان (که بالاترین آمار اعدام کودکان در جهان توسط حکومت اسلامی صورت گرفته است) و بسیاری ناگفته های دیگر را اضافه کنید تا عمق جنایتی که توسط حکومت اسلامی سرمایه علیه کودکان در ایران اعمال می شود روشن گردد. تحت چنین شرایطی است که فعالین و مدافعین حقوق کودک برنامه های بسیار ارزشمند و انسانی را که شایسته کودکان است برگزار کردند و تغیر این فلاکت را در قطعنامه های رادیکال و انسانی منعکس کردند.

برجستگی دیگری که امسال در روز جهانی کودک بچشم می خورد این بود که جلساتی ویژه با شرکت فقط بزرکسالان مدافع حقوق کودک برگزار شد که در این گردهمایی ها پیرامون معضلات عدیده کودکان بحث و تبادل نظر شد که به باور من این روش از کار در همفکری و همنظری و همچنین ارتباط بیشتر این نهادها و فعالین دست اندر کار آن باید گسترش یابد. در چنین شرایطی است که فعالین و مدافعان حقوق کودک در ایران چنین مراسمهای با شکوهی را برگزار می کنند و این نشانگر آن است که جامعه مدتهاست خواستار یک زندگی شایسته برای کودکان است و از سویی نشانگر آن است که حکومت اسلامی، قوانین و فرهنگ پوسیده اش مدام حقوق کودک را پایمال کرده است. به این اعتبار روز جهانی کودک امروز دارد به جنبشی گسترده و سراسری تبدیل می شود. یکی از دستاوردهای این پیشروی تحمیل لغو مجازات اعدام کودکان به حکومتی است که سالهاست دارد بر اساس قوانین کثیف و ضد بشری اسلامی اش افراد زیر سن قانونی را اعدام می کند. 

كودكان مقدمند: با توجه به اين پيشروى هاى بزرگ كه در عرصه حقوق كودك امسال به دست آمد فكر مى كنيد چگونه ميتوان اولا همين پيشروى ها را تثبيت كرد و ثانيا آن را گسترش داد

عبدل گلپريان: من فکر می کنم جنبش دفاع از حقوق کودک به مرحله ای قدم نهاده است که دارد به امر هر روزه جامعه و مدافعین حقوق کودکان تبدیل می شود. تداوم این فعالیتها در دفاع از حقوق کودک و به هر مناسبتی که در دستور کار مدافعین حقوق کودک قرار داشته باشد،  می تواند در تثبیت این پیشروی ها موثر واقع شود.

ایجاد ارتباط بیشتر و گسترده تر در میان جمعها و نهادهای مدافع حقوق کودک،برگزاری جلسات متعدد این نهادها با یکدیگر، در دستور قرار دادن برنامه های مختلفی بجز روز جهانی کودک نظیر فستیوالها، جشن آدم برفیها و دیگر ابتکاراتی از این نوع که بر بستر آن بتوان جامعه را بیشتر از اینها متوجه فلاکتی که دامنگیر کودکان است معطوف سازد و از سوی دیگر پرچم جهانشمولی حقوق کودک و دفاع از این حق را برافرازد، راهی برای گسترش دادن آن در ابعادی سرتاسری است. 

كودكان مقدمند: نهاد "كودكان مقدمند" در اين ميان چه نقشى ايفا مى كند، و كلا برنامه شما براى پيشروى بيشتر چيست؟

عبدل گلپريان: پر واضح است که نهاد کودکان مقدمند مستقیما در ایجاد این فضا در جامعه نقش داشته است. پرچم دفاع از حقوق کودک را اولین بار منصور حکمت در مقابل جامعه قرار داد. در برنامه یک دنیای بهتر حدودا  15 سال پیش و بر سر مقدم بودن کودک اشاره شده است که   امروز به مشغله کل جامعه و بویژه مدافعین حقوق کودک تبدیل شده است. تا قبل از آن، مسئله کودک و معضلات کودکان در ایران حساسیت کسی را بر نمی انگیخت. خوشبختانه و به یمن این تلاشها و نقشی که نهاد کودکان مقدمند در تاثیر گزاری بر این عرصه از فعالیت در جامعه داشته و دارد، امروز شاهد جنبشی هستیم که که غیر قابل بازگشت و حتی غیر قابل راکد ماندن است. جالب این است که حتی بعضا نهادهای حکومتی تحت تاثیر این فضای رادیکال در دفاع ازحقوق کودک در ایران، به گونه ای عوامفریبانه تلاش کردند که خود را مدافع حقوق کودک نشان بدهند اما هر جا که سعی داشتند این برنامه ها را آلوده کنند با یک موج برگشت مواجه شدند.

در مورد بخش دوم سئوال شما این را بگویم که فعالیت های نهاد کودکان مقدمند تنها به داخل کشور خلاصه نشده و در مورد وضعیت کودکان در خارج کشور از جمله مسئله ممنوعیت حجاب کودکان، لغو مدارس مذهبی و غیره، که متاثر از تز نسبیت فرهنگی است، فعالیتهای ارزشمندی را برای کنار زدن این عقب ماندگی انجام داده است اما تا جایی که به داخل کشور بر می گردد تلاش نهاد کودکان مقدمند این بوده و هست که شرایط نامناسب و فاجعه بار تحمیل شده از جانب دولت را هرچه بیشتر به افکار عمومی مردم معرفی کند، تلاش نهاد کودکان مقدمند این است که وضعیت نابسامان و هولناک زندگی کودکان در ایران که رژیم جمهوری اسلامی ضد کودک بانی و مسبب آن است بیشتر از پیش به مردم بشناساند، در کنار این نیز تلاش می کند که نهادها و انجمنهای هر چه بیشتری در دفاع از حقوق کودک و به طور مستقل از دولت در سراسر کشور ایجاد و تلاش گسترده ای را در دستور خود و در جهت تحقق خواست و مطالبات کودکان و تحمیل آن به حکومت فعالانه قدم بردارند.برقراری دنیایی شایسته برای کودکان تحت حاکمیت یک حکومت ضد کودک و ضد انسان ممکن نیست اما تلاشهایی از نوع مراسمهای امسال و با اتکا به جنبشی قوی در دفاع از حقوق کودک می تواند خواستهای معینی را به رژیم اسلامی تحمیل و در برابر تعرض به حقوق کودکان، رژیم و قوانین کثیفش را به عقب نشینی وادار سازد.