در پاسخ به نامه دوست عزیز آرام
در مورد جداییها در خانواده و تاثیر آن در
شخصیت كودكان
آرام عزیز
نامه ات را تحت عنوان ,,
بچه ها ابزار قدرت نیستند,,
دریافت کردم قبل از اینکه به نکاتی که به نظرم می رسید بپردازم خواستم
خوشحالی خود را ابراز نمایم. علاقه,جدیت و پیگری شما نمایانگر قدم بزرگی
در جهت دفاع از حقوق کودکان می باشد و این جای دل گرمی و خوشحالی ماست.
آرام عزیز آماری را که شما به نقل قول از
سازمان بهزیستی ارائه داده اید دردآور , تاسف بار و اسفناک است و قلب
هر انسانی را به شدت می فشارد ,,
متاسفانه 55% از زندانیان ، 70% از دانش آموزان اخراجی از مدارس، 82
% از دختران نوجوان فراری ، و 65 % از معتادان جامعه ایران ، از
خانواده هایی بودن اند که یا به طور کل از وجود پدر محروم بوده اند و یا
پدر نتوانسته نقش خود را به طور صحیح و موثر ایفا کند
,,
این آمار تنها گوشه كوچكی از چه فجایعی است كه
بر سر كودكان در ایران میرود۔
اما شما در این نوشته نشان میدهید كه از جمله
کسانی هستید كه از رنجی كه بر كودكان در چنین شرایطی میرود بیزارید و
میخواهید بدان پایان دهید۔ شما به خوبی بروی یكی از مشكلات بسیار مهم كه
گریبان گیر كودكان است انگشت گذاشته اید و این قابل تقدیر است۔ ولی در
عین حال این مطلب از اشكالاتی برخوردار است كه لازم دیدم به آنها اشاره
ای داشته باشم به امید آن كه با رسیدن به یك تبیین عمیقتر از آنچه كه بر
كودكان در جامعه میرود بتوان به راه حلهای پایه ای ترتی برای نجات این
عزیزان رسید
نتیجه گیری شما از آمار فوق چنان است كه
گویا مقصر اصلی پدر و مادرانی
هستند که از هم جدا شده اند یا اینکه به نقش پدر اشاره دارید و این كه
محروم بودن كودكان از پدر آسیب فراوانی بر شخصیت آنان میزند و غیره۔۔ از
این رو با عدم نشان دادن علل گسیختگی خانوادها و یا علل پایه ای قربانی
شدن كودكان در هنگام جدالهای خانوادگی نمیتوانید راه حلهای اساسی را نیز
نشان دهید و در سطح اندرز باقی میمانید۔ در صورتی که این والدینی که شما
به آنها اشاره دارید خودشان هم قربانیان جامعۀ هستند که انسانها را اسیر
و بنده منفعت اقلیت ناچیزی کرده است و این را خود شما شاهدید كه چگونه
خیل عظیمی از مردم در ایران برای تامین نیازها بسیار اولیه دست و پنجه
نرم میكنند.
بیشتر توضیح می دهم که کجا با شما توفق دارم
و کجا با نوشتۀ شما مشکل دارم. تا آنجائی که به نقش و برخورد فرد
بر می گردد به لحاضی با شما موافق هستم. هیچ کسی حق ندارد چه پدر و
مادر و چه عمه و دائی و هر کسی از نزدیکان کودک تحت هیچ شرایطی
کودکانشان را مستمسک و بازیچه دستشان قرار داده و به لحاظ فیزیکی و
روانی تحت فشارشان قرار بدهند این كه فرد بزرگ سال خود قربانی روابط
ظالمانه و فقیرانه جامعه است به هیچ وجه توجیهی نیست برای كودك آزاری و
یا اعمال خشونت به كودكان ۔ تا اینجا با هم توافق داریم ولی قضیه نباید
اینجا خاتمه پیدا کند ما با نصیحت کردن فرد و یا با بكار گیری روانشناسی
به نتیجه چندانی نمی رسیم و آنهم در شرایطی مثل ایران که ابعاد فاجعه
چنان وسیع و عمیق است و فرد آنچنان از خود بیگانه و اسیر روابط و
مناسبات ظالمانه و قرون وسطائی است که اراده چندانی نه تنها درتعیین
سرنوشت اجتماعی و سیاسی خود بلكه حتی در روابط و امور روزمره زندگی خود
نیز نمیتواند اعمال كند۔ از این رو بدون گسستن این زنجیرها٬ بدون ایجاد
تغییرات اجتماعی و اقتصادی پایه ای در جامعه و بدون تامین حداقل امنیت٬
آسایش و رفاه برای همه احاد مردم نمیتوان انتظار داشت كودكان در هنگام
جدایی ها در خانواده از آسیبهای روحی و روانی كمتری رنج ببرند۔
این را هم اضافه كنم که علم روانشناسی در
مورد تربیت کودکان یکی از دستاوردهای بشر امروزی هست اما بدون فراهم
کردن امکانات عمومی برای کلیت کودکان این علم هم مثل هر علم دیگری
نمیتواند در خدمت همه جانبه سعادت انسانها قرار گیرد و یا عملا تغییری
اساسی را در زندگی کودکان به وجو د آورد. چرا كه بخش اعظم مردم یا به آن
دسترسی ندارند و یا وقتی كل مناسبات اجتماعی پوسیده و ضد انسانی است
نمیتوان از آن انتظار كارائی وسیع و عمیقی در تغییر رفتار و شیوه برخورد
جامعه نسبت به كودكان داشت۔ به نظرم اگر ما بخواهیم نتیجۀ منطقی از قضیه
به دست بدهیم خانواده و فرد در بطن جامعۀ قابل توضیح است و اگر
نه تجرید کردن آن ما را به برخوردها و جدالهای اخلاقی خواهد کشاند که
مسبب اصلی و نقش اصلی که جامعه و در راس آن دولتها است کمرنگ می شود و
یا به فراموشی سپرده خواهد شد و در نتیجه جای علت و معلول جا به جا می
شود.
در آخر شما را رجوع میدهم به بیانیه حقوق کودک
و این كه تحقق چه مطالبات و خواسته هایی میتواند به كودك جایگاه واقعی
آن را در جامعه بدهد و این كه وقتی این بیانیه تاكید میكند كه ,,
رفتار هر
جامعه با کودکان محک ارزيابى درجه انسانى بودن و آزاد بودن آن جامعه است,,
یعنی
چه ؟ و به چه ملزوماتی وابسته است۔ امیدوارم در فرصتهای دیگر بیشتر در
این رابطه بحث كنیم و شما نیز بیشتر در مورد كودكان در ایران برایمان
بنویسید۔
پیروز و موفق
باشید
کریم شاه محمدی
2005/07/05
